Makedonya Cumhuriyeti.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
| Slogan: Слобода или смрт (Makedonca) "Ya bağımsızlık ya ölüm" |
|
| Ulusal marş: Денес над Македонија (Makedonca) "Today over Macedonia" |
|
 |
|
| Başkent | Üsküp |
| En büyük şehir | Üsküp |
| Resmi dil(ler) | Makedonca, Arnavutça, Türkçe, Sırpça, Aromanca |
| Hükümet | Parlementer Demokrasi |
| - Devlet Başkanı | Branko Crvenkovski |
| - Başbakan | Nikola Gruevski |
| Bağımsızlık | Yugoslavya |
| - Tanınma | 8 Eylül 1991 |
| Yüzölçümü | |
| - Toplam | 25,333 km² (148.) |
| 9,779 sq mi | |
| - Sular (%) | 1.9 |
| Nüfus | |
| - 2005 yılında | 2,034,000 (143.) |
| - 2002 sayımına göre | 2,022,547 |
| - Yoğunluk | 79/km² (111.) 205/sq mi |
| GSMH | 2005 tahmini |
| - Toplam | 415.78 Milyon $ (121.) |
| - kişi başına | $3.658 (80th.) |
| Gelişmişlik Endeksi ([2005]) |  0.796 (66.) – orta |
| Para birimi | Denar (MKD) |
| Saat dilimi | CET (UTC+1) |
| - Yaz | CEST (UTC+2) |
| İnternet alan adı | .mk |
| Telefon kodu | +389 |
Makedonya Cumhuriyeti (Makedonca: Република Македонија) kısaca Makedonya. Güneydoğu Avrupa'daki Balkan Yarımadası'nda ülke. Kuzeyde Sırbistan, batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan, doğuda Bulgaristan ile komşudur. Birleşmiş Milletler tarafından 1993 yılında tanınan ülke, Yunanistan'ın baskıları sonucu Birleşmiş Milletler tarafından Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti (EYMC) adıyla tanınmaktadır.[1]
Ülkenin başkenti Üsküp 500,000 nüfusuyla aynı zamanda ülkenin en büyük şehridir. Ülkede Üsküp hariç büyük şehirler Manastır, Kumanova, Pirlepe, Kalkandelen, Ohri, Veles, İştip, Koçani, Gostivar ve Ustrumca'dır. Ülkede 50 kadar doğal ve yapay göl ve yüksekliği 2,000 metreden fazla 16 dağ bulunmaktadır.
Ülke Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi, Frankofon, Dünya Ticaret Örgütü, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'na üye olmakla birlikte Aralık 2005'den beri Avrupa Birliği ile müzakerede, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'ne de adaydır.
Konu başlıkları |
değiştir Tarih
- Ana madde: Makedonya Cumhuriyeti tarihi
Artık gittikçe artan sayıda ülke Birleşmiş Milletler'in kullandığı Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti cumhuriyet bağımsızlığını temsil ediyor Bunlar; beş kalıcı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyesinden dördü olan: Amerika Birleşik Devletleri, Rusya Federasyonu, Birleşik Krallık ve Çin Halk Cumhuriyeti ile şimdiki komşulardan Bulgaristan[2] ve Sırbistan'ı da içermektedir.
Makedonya Cumhuriyeti'nin hükmettiği topraklar önceleri Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti'nin en güney kısımlarıydı. Günümüzdeki sınırları II. Dünya Savaşı'ndan sonra Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti hükümetinin Makedonya Halk Cumhuriyeti'ni ilan ederek Yugoslavya içinde bir bölgeyi ayrı bir devlet olarak tanıması sonucu büyük ölçüde belirlenmiştir.
Bugün Makedonya Cumhuriyeti olarak belirlenen topraklar önceleri çok sayıda devlet ve eski imparatorlukların bulunduğu bir alandı. Topraklar üzerindeki ilk resmi devlet Payonya Thraco-Illyrian krallığıydı. Toprakların bir kısmı eski Makedon (bugünkü Yunanistan Makedonyası)[3], Roma Cumhuriyeti, Roma İmparatorluğu, Doğu Roma İmparatorluğu, Sırp Krallığı ve Osmanlı İmparatorluğu'nun silsilevi bir geçiş yoludur.
değiştir Coğrafya
- Ana madde: Makedonya Cumhuriyeti coğrafyası
|
|||
| Kronolojik | |||
| Makedonya Ulusal Bağımsızlık Savaşı (1941-1944) | |||
| Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti (1944-1991) | |||
| 1963 Üsküp depremi (1963) | |||
| Makedonya Cumhuriyeti (1991'den beri) | |||
| 2001 Makedonya çatışması (2001) | |||
| Topik | |||
| Askeri | ASNOM | NOF
|
|||
| Bakınız Makedonya bölgesi'nin Terminoloji ve Tarihi |
|||
Makedonya Cumhuriyeti'nin tek büyük ırmağı tam ortasından geçen Vardar Nehri'dir. Ülkede yüksekliği 2,000 m'yi geçen 16 dağ bulunmakla birlikte, en büyük göller Arnavutluk, Yunanistan ve Makedonya Cumhuriyeti'nin kesiştiği noktada bulunan Ohri, Prespa ve Doyuran Gölü'dür.
Makedonya Cumhuriyeti'ndeki en önemli dağlar şunlardır:
| Korab Dağı | 720.000 |
| Şar Dağı | 2,747 m |
| Baba Dağı | 2,601 m |
| Jakupica | 2,540 m |
| Nice Dağı | 2,521 m |
| Deşat Dağı | 2,373 m |
- Bakınız: Makedonya Cumhuriyeti'nin dağları
değiştir Bölgeler
- Ana madde: Makedonya Cumhuriyeti bölgeleri
Makedonya Cumhuriyeti'nde 84 bölge vardır (Makedonca:opštini; veya opština).
değiştir İstatistik Bölgeler
Makedonya Cumhuriyeti'nin İstatistiksel Bölge'leri şunlardır:
değiştir Demografi
- Ana madde: Makedonya Cumhuriyeti demografisi
değiştir Nüfus
Makedonya Cumhuryeti nüfusu 2,055,915[1] kişidir, 2002 sayımlarına göre halkın %58i büyük şehirlerde toplanmıştır.
|
|
.png)
| Makedonya Cumhuriyeti'nin büyük şehirleri | ||||
| Şehir | Nüfus | Arma | İdari Bölge | Nüfus |
| Üsküp | 500,000 | Büyük Üsküp | 506,926 | |
| Manastır | 80,000 |  |
Manastır ili | 95,385 |
| Kumanova | 71,000 | .png){kind=small} |
Kumanova ili | 105,484 |
| Pirlepe | 68,000 |  |
Pirlepe ili | 76,768 |
| Kalkandelen | 60,000 |  |
Kalkandelen ili | 86,580 |
| Gostivar | 46,000 | Gostivar ili | 81,042 | |
| İştip | 42,000 |  |
İştip ili | 47,796 |
| Ohri | 51,000 |  |
Ohri ili | 55,749 |
| Köprülü | 48,000 | Köprülü ili | 55,108 | |
| Ustrumca | 40,000 | Ustrumca ili | 54,676 | |
| Koçani | 27,000 | Koçani ili | 38,092 | |
| Radoviş | 16,223 |  |
Radoviş ili | 28,244 |
| Kemaliye (şehir) | 70,000 | |||
- Bakınız: Makedonya'daki şehirler listesi
değiştir Etnik gruplar
Makedonya Cumhuriyeti çok etnik yapılı bir devlettir. 2002 sayımlarına göre[4], en büyük nüfus 1,297,981 kişiyle Etnik Makedonyalı Slav 64.18%, ikinci 535,000 kişiyle Arnavutlar'dir 29.2% [5]. Diğer küçük etnik gruplar Romanlar (53,879 - 2.66%), Sırplar (35,939 - 1.78%), Boşnaklar (17,018 - 0.84%), Ulahlar (9,695 - 0.48%) ve diğerleridir (20,993 - 1.04%).
2002 sayımlarına göre ülkenin etnik yapısı:
| Sayı | % | |
| TOPLAM | 2,022,547 | 100 |
| Etnik Makedonyalı Slav | 1,297,981 | 64.18 |
| Arnavut | 509,083 | 25.17 |
| Türk | 77,959 | 3.85 |
| Roman | 53,879 | 2.66 |
| Sırp | 35,939 | 1.78 |
| Ulah | 9,695 | 0.48 |
| diğer | 38,011 | 1.88 |
değiştir Din
Makedonya Cumhuriyeti'nde en yaygın din 64.7% ile Makedon Ortodoks Kilisesi'ne bağlı Ortodoksluk, 33.3% ile en yaygın ikinci din İslam'dır. Makedonya Cumhuriyeti oran açısından Türkiye,Azerbaycan, Bulgaristan,Arnavutluk ve Bosna-Hersek'den sonra Avrupa'daki en büyük Müslüman nüfusu barındırır. Ülkede Müslüman'lar genelde Arnavutlar, Türkler ve Boşnaklar olmasına karşın bir kısmı Arnavutluk'da yaşayan 40,000-200,000[6] kişi kadar küçük bir Müslüman Makedon'da vardır. Ülkede 1200 kilise, 400 cami bulunur. Üsküp'de Ortodoks ve İslam dinine mensup insanlar için değişik okullar vardır.
değiştir Makedonya sorunu
Ülke 1991 yılında Yugoslavya'dan Makedonya ismi ile bağımsızlığını ilan etti. Birleşmiş Milletler ülkeyi 1993 yılında Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti (EYMC) (Makedonca: Поранешна Југословенска Република Македонија (ПЈРМ)) ismi ile tanıdığını duyurdu. Diğer uluslararası örgütler olan Avrupa Birliği, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü, Uluslararası Para Fonu, Avrupa Yayın Birliği ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi gibi örgütler ülkeyi Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti (EYMC) adıyla tanıdı.
değiştir Diplomatik İlişkiler
Makedonya Cumhuriyeti'nin şu ülkelerde temsilcilikleri vardır: Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Arnavutluk, Avustralya, Avusturya, Belçika, Birleşik Krallık, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Çin Halk Cumhuriyeti, Danimarka, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, Kanada, Katar, Macaristan, Mısır, Polonya, Romanya, Rusya Federasyonu, Sırbistan, Slovenya, Türkiye, Ukrayna, Yunanistan ve Vatikan.
değiştir Resimler
 Pelister Milli Parkı |
 Üsküp'de St. Panteleimon kilisesi |
||
|
Ohri'deki Saint Clement ve Pantheleimon kilisesi |
 Üsküp Üniversitesi binası |
 Ohri Gölü kenarında Somoil Kalesi |
değiştir Harita
değiştir Bakınız
- Makedonya
- Makedonca
- Makedonya Millî Futbol Takımı
- Yugoslavya
- Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti
- 2001 Makedonya çatışması
değiştir Kaynaklar
- ^ United Nations Resolution 225 (1993)
- ^ Bulgarian Policies on the Republic of Macedonia. Sofia: Manfred Wörner Foundation, 2008. 80 pp. (Trilingual publication in Bulgarian, Macedonian and English) ISBN 978-954-92032-2-6
- ^ www.cs.indiana.edu
- ^ http://www.stat.gov.mk/pdf/kniga_13.pdf
- ^ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html
- ^ Gallagher, Tom. The Balkans In The New Millennium: In the Shadow of War and Peace, p. 85. (Routledge, 2005)
değiştir Dış bağlantılar
Wikimedia-Atlas: Makedonya Cumhuriyeti – Coğrafi ve tarihi haritalar
- Makedonya Cumhuriyeti (EYMC) Türkleri Resmi Web Sitesi
- Makedonya Cumhuriyeti (EYMC)-Yunanistan Anlaşmazlığı
- Makedonya tarih (bg, en)
Aday ülkeler: Hırvatistan • Makedonya • Türkiye
Potansiyel aday ülkeler: Arnavutluk • Bosna-Hersek • Karadağ • Kosova • Sırbistan
Aday ülkeler: Belarus
Gözlemci ülkeler: ABD • İsrail • Japonya • Kanada • Meksika • Vatikan
2009'da Katılacak ülkeler: Arnavutluk • Hırvatistan • Aday ülkeler: Makedonya • Gürcistan • Ukrayna
Bosna-Hersek · Hırvatistan · Makedonya · Karadağ · Kosova · Sırbistan (Voyvodina) · Slovenya